Uzależnienie od dopalaczy

Dopalacze pojawiły się w Polsce kilka lat temu. Miały być niejako legalnie funkcjonującą w sprzedaży alternatywą dla narkotyków. W sklepach sprzedawane były jako przedmioty kolekcjonerskie lub nawozy do roślin – jednak sprzedawcy nie szczędzili klientom informacji na temat sposobów używania ich tak, by miały działanie odurzające. Dopiero po fali zatruć w 2010 roku substancje te uznano za nielegalne, a rząd zapowiedział ich likwidowanie ze wszystkich sklepów.

Dopalacze to różnego rodzaju produkty zawierające w swoim składzie substancje psychoaktywne. Ich celem jest oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy człowieka, w celu wywołania u niego efektu narkotycznego, jak najbardziej przypominającego działanie zdelegalizowanych substancji.

Definicja

Specyfika produkcji dopalaczy polega na tym, że są one wytwarzane z substancji, które nie są niedozwolone. To dopiero ich mieszanka (odpowiednia receptura) powoduje działanie ukierunkowane, groźne w skutkach dla zdrowia i życia człowieka. Szczególnie niepokojący jest fakt, iż skład dopalaczy jest bardzo często zmieniany – o wiele częściej niż przepisy sankcjonujące wykorzystanie poszczególnych składników. Oprócz wynikających z tego trudności prawnych, pojawiają się problemy z pomocą medyczną. Osoba trafiająca do szpitala po zażyciu „dopalaczy” jest dla kadry lekarskiej „totalną niewiadomą”. Brak wiedzy na temat składu i proporcji poszczególnych składników skutkuje niemożnością przewidzenia konsekwencji, jakich doświadczyć może osoba „zażywająca” oraz jaka dawka może okazać się dla niej śmiertelna. Ponadto podkreślić należy, iż „dopalacze” produkowane są w niesterylnych warunkach – a co za tym idzie: oprócz substancji składowych często znajdują się w nich róznego rodzaju zanieczyszczenia, dodatkowo negatywnie oddziałowujące na organizm i przyczyniające się do utraty zdrowia.

Działanie i skutki uboczne

Podstawowym składnikiem większości znanych dopalaczy jest benzylopiperazyna (BZP), której działanie porównywalne jest do amfetaminy. BZP może uzależniać, powodować odwodnienie organizmu i przyspieszać tętno.

Następstwa wieloletniego przyjmowania dopalaczy nie są do końca zbadane. Ale już dziś wiadomo, że na pewno są szkodliwe. Lista działań niepożądanych jest długa. Dopalacze mogą powodować m.in. bóle głowy, nudności, bezsenność, drgawki, stany lękowe, utratę kontroli nad czynnościami fizjologicznymi (nietrzymanie moczu), halucynacje, omamy, hipertermię poczucie splątania. Osoba, która zażyła substancję może: przejawiać zmienne nastroje (od euforii do depresji), czuć się znużona, zmęczona, a za chwilę doznawać tzw. „przypływu energetycznego”, może również zachowywać się agresywnie lub działać pod wpływem afektu. Należy być świadomym, że skutki działania dopalaczy mogą okazać się tragiczne. Przedawkowanie lub nadwrażliwość na przyjęte substancje doprowadzić może do: zapadnięcia w śpiączkę, podjęcia próby samobójczej, a nawet doświadczenia zawału serca lub udaru mózgu.

Statystyki

W Europie dopalaczy próbowało ok. 5% osób. Najwyższy odsetek osób mających z nimi kontakt odnotowano w Wielkiej Brytanii i w Polsce, bo aż 10%. Według głównego Inspektoratu Sanitarnego, w samym 2016 roku dopalaczami w Polsce zatruło się 3,4 tys. osób, a ponad 20 zmarło.

Sytuacja prawna dopalaczy w Polsce

Dotychczas dopalacze zakupić można było w tzw. smart shopach, czyli wyspecjalizowanych sklepach stacjonarnych i internetowych. Obecnie na mocy znowelizowanej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o PIS (Państwowej Inspekcji Sanitarnej) sprzedaż tzw. dopalaczy jest zakazana na terenie Polski. Złamanie prawa obwarowane jest karą grzywny w wysokości od 20 tys. do 1 mln. złotych.

Pamiętaj!

Jeśli zdarzyło Ci się zażyć dopalacz i źle się czujesz pamiętaj, aby:

  • wypić dużo wody mineralnej
  • zachować przy sobie opakowanie dopalacza, aby pokazać je lekarzowi, co ułatwi mu podjęcie akcji ratowniczej
  • nie siadać za kierownicą
  • nie zażywać żadnych leków, które mogą wejść w interakcje z substancjami zawartymi w dopalaczu
  • Natychmiast poszukać lekarza! LICZY SIĘ KAŻDA SEKUNDA.

Masz problem z uzależnieniem od dopalaczy? Skontaktuj się:
dr n. hum. Lidia Godzwon – certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień, psychoterapeuta, certyfikowany trener profilaktyki i terapii uzależnień behawioralnych
Telefon kontaktowy: 603 654 483
Adres do wysyłania zgłoszeń: kontakt@krakowskietowarzystwomedyczne.pl