Dorosłe Dzieci Alkoholików

Według różnych badań w Polsce żyje od półtora miliona do nawet trzech milionów ludzi dorosłych, którzy wychowywali się w rodzinach, gdzie nadużywało się alkoholu. Analizując funkcjonowanie rodziny z problemem alkoholowym z łatwością można dostrzec, iż w trudniejszej od partnerów osób pijących sytuacji są ich dzieci, które nie miały żadnego wpływu na funkcjonowanie systemu, w którym się znalazły. Mimo występujących różnic indywidualnych, dzieci te musiały sprostać, m.in. poczuciu braku oparcia i odrzucenia, trwaniu w chaosie i niemożności przewidywania zdarzeń oraz życiu w systemie pozbawionym norm i wartości. Warto zwrócić uwagę, że alkoholizm jest jednym z najpoważniejszych problemów medycznych i społecznych. Jednak jeśli chodzi o leczenie i terapię, to w centrum społecznej uwagi zazwyczaj pozostaje sam alkoholik, a nie jego rodzina.

DDA – dorosłe dzieci alkoholików – to powszechnie stosowany sposób określania cech funkcjonowania psychospołecznego, właściwego dla osób wzrastających w rodzinach alkoholowych. Syndrom DDA to zespół cech adaptacyjnych nabytych w trakcie wadliwej socjalizacji. Sytuacja panująca w rodzinie dysfunkcjonalnej zmusza dzieci do odgrywania różnych ról, które są sposobem reagowania na świat wynikającym z postaw obronnych wobec zagrożeń jakie stwarza patologiczna rodzina.

Najbardziej typowe role, w które wchodzą dzieci z rodzin alkoholowych, to:

Bohater

Podpora rodziny, pełni ją zwykle najstarsze dziecko. Jego zadaniem jest zapewnianie rodzinie poczucia wartości, dlatego stara się nie sprawiać żadnych kłopotów, dobrze się uczyć, przejmuje również część obowiązków uzależnionego rodzica. Bohater, jak na swój wiek, jest nadmiernie obowiązkowy i odpowiedzialny. Często zaniedbuje własne potrzeby, co w przyszłości może doprowadzać do rozwoju schorzeń psychosomatycznych. Osoby te, kiedy dorosną, często wybierają zawody związane z pomaganiem innym ludziom.

Kozioł ofiarny

Rolę tę pełni najczęściej dziecko młodsze od Bohatera. Nie jest w stanie z nim konkurować, czuje się odrzucone i szuka wsparcia poza domem. Stwarza wiele problemów wychowawczych, w domu i w szkole. Bardzo często popada w konflikty z prawem i samo sięga po alkohol, narkotyki lub inne używki. Nierzadko to właśnie te dzieci jako pierwsze zgłaszają się po pomoc do psychologa lub psychoterapeuty.

Aniołek / Zagubione dziecko

Jest samotne i zamknięte w sobie. Często, nie mogąc poradzić sobie z chaosem i awanturami, ucieka w świat marzeń. Niewiele wymaga od rodziny i nie prosi jej o wsparcie. Ma trudności w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi, a w dorosłym życiu nie potrafi tworzyć satysfakcjonujących związków uczuciowych. Może też popadać w uzależnienie od substancji psychoaktywnych lub staje się nadmiernie otyłe.

Rodzinna maskotka

Jest w centrum uwagi i zainteresowania rodziny. Zwraca się na nie uwagę, dba się o nie, zapewnia opiekę. Dzieci te charakteryzują się małą odpornością na stres, a stając przed trudnymi zadaniami lub decyzjami – nierzadko sięgają po alkohol lub narkotyki.

Dzieci z rodzin problemem alkoholowym, poza podatnością na uzależnienia, przejawiają w życiu dorosłym szereg charakterystycznych cech, z których najczęściej spotykane to:

ignorowanie własnych potrzeb emocjonalnych;
trudności w rozumieniu tego, co jest normalne, a co nie;
wysoko rozwinięty samokrytycyzm;
reagowanie niepokojem, gdy sprawy życiowe wymykają się spod kontroli;
funkcjonowanie wg zasady “wszystko albo nic”;
częste uleganie impulsom;
trudności w realizowaniu podjętych zadań do końca;
pracoholizm;
branie odpowiedzialności za wszystko i za wszystkich;
brak zaufania i trudności w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi;
poczucie, że jest się “atakowanym” lub “ignorowanym”;
stałe poszukiwanie aprobaty dla swojej osoby i brak umiejętności cieszenia się życiem;
poczucie odmienności.
Osoby z syndromem DDA bardzo często znajdują sobie partnerów, którzy są uzależnieni od substancji psychoaktywnych, a jednocześnie są gotowe zrobić wszystko, by nie dopuścić do rozpadu związku.
Jeżeli czytając ten tekst odkryłeś/aś, że masz wiele w/w cech, które są wynikiem dorastania w alkoholowym lub w inny sposób dysfunkcyjnym środowisku rodzinnym, skonsultuj się ze specjalistą terapii uzależnień. Nikt z nas nie zmieni swojej przeszłości, jedynym obszarem, za który możesz świadomie wziąć odpowiedzialność, jest Twoja przyszłość.

Chcesz się wyleczyć? Skontaktuj się z nami!

Teraz również terapia online!