Przemoc w rodzinie

Przemoc w rodzinie najczęściej definiowana jest jako „zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie, szkody i ból”. Obejmuje ona zawsze wszystkich członków systemu rodzinnego, angażując ich  w sposób bezpośredni (ofiara-oprawca) i/lub pośredni (obserwator) w akty przemocy.

Badania wykazały, że związki, w których kobiety doznają przemocy fizycznej ze strony swoich partnerów przechodzą przez trzy fazy powtarzającego się cyklu:

Faza narastania napięcia

Kiedy to partner jest zazwyczaj napięty i stale poirytowany; próby redukcji jego napięcia wewnętrznego poprzez staranne wykonywanie obowiązków domowych przez partnerkę, uspokajanie go itp. nie dają zamierzonych rezultatów.

Faza ostrej przemocy

W której to partner staje się gwałtowny, do szału doprowadza go każdy drobiazg, co jest przyczyną wywołania potwornej awantury. W tej fazie partnerki mogą zostać dotkliwie pobite, zranione, czy wykorzystane seksualnie. Aktom przemocy fizycznej towarzyszy również przemoc psychiczna: zastraszanie, szantażowanie, groźby itp. Ofiary przemocy najczęściej w tej fazie decydują się wezwać policję oraz proszą o pomoc.

Faza miodowego miesiąca

Kiedy sprawca wyładował już swoją złość i wie, że posunął się za daleko, nagle staje się inną osobą. Następuje wówczas trzecia faza cyklu, w której szczerze żałuje za to, co zrobił, okazuje skruchę i obiecuje, że to się nigdy nie powtórzy. Stara się znaleźć jakieś wytłumaczenie dla tego, co zrobił i przekonuje ofiarę, że to był jednorazowy, wyjątkowy incydent, który już się nigdy nie zdarzy. Sprawca okazuje ciepło i miłość. Staje się znowu podobny do tego, jaki był na początku znajomości. Przynosi kwiaty, prezenty, zachowuje się jakby przemoc nigdy nie miała miejsca. Rozmawia z ofiarą, dzieli się swoimi przeżyciami, obiecuje, że nigdy jej nie skrzywdzi.

Faza miodowego miesiąca zazwyczaj nie trwa długo. Po jakimś czasie napięcie znowu powraca i cały cykl przemocy się powtarza. Z biegiem czasu przemoc staje się gwałtowniejsza, dotkliwsza. Jednocześnie sprawca nie przeprasza już tak gorliwie jak na początku, a faza pojednania trwa krócej. Cykliczność faz sprawia, że kobietom trudno jest podjąć działania mające
na celu zatrzymanie przemocy.

Czasami trudno zrozumieć powody, dla których kobiety pozostają w krzywdzącym związku.

Wymieniają one wiele przyczyn, dla których muszą znosić agresywne zachowanie swojego partnera. Te najczęściej wymieniane to:

$

„On jest złym mężem, ale dobrym ojcem. On tylko mnie bije i poniża, nie robi nic złego dzieciom”.

$

„Nie poradzę sobie finansowo” – kobiety często są zależne pod tym względem od swoich partnerów, co znacznie utrudnia im podjęcie decyzji o odejściu;

$

„On mnie zabije, jeśli będę próbowała coś zmienić” – wszelkiego rodzaju groźby, ostrzeżenia, szantaż są istotnym sygnałem alarmowym. Gdy zagrożone staje się  życie lub zdrowie, należy bezzwłocznie powiadomić prokuraturę i szukać pomocy, np. w ośrodkach interwencji kryzysowej.

$

„On się zmieni” – kobiety często przeceniają prawdziwość zachowania partnera w trakcie fazy miodowego miesiąca. Należy uzmysłowić sobie, że okres ten dla oprawcy jest jedynie czasem regeneracji, nabrania sił i przede wszystkim zadbania o to, by obiekt, na którym może on rozładować swoją agresję, go nie opuścił;

$

„To moja wina” – kobiety często obwiniają siebie za stosowaną wobec nich przemoc, szukają
w sobie przyczyny złości partnera. Należy pamiętać, że nic nie usprawiedliwia przemocy, a jej akty w rodzinie były, są i zawsze będą PRZESTĘPSTEM.

Odwołując się do pierwszego z wyżej wymienionych argumentów podkreślić należy,
iż dzieci wzrastające w domu przepełnionym przemocą zawsze cierpią. Nawet jeśli początkowo
są one „jedynie” świadkami aktów przemocy, istnieje realne ryzyko, iż nadejdzie moment,
w którym to one będą ofiarami. Co więcej dzieci z takich rodzin wykazują skłonności do zachowań agresywnych w dorosłym życiu. Konsekwencji bycia świadkiem przemocy w dzieciństwie jest wiele.

Najpowszechniejsze z nich to:

odczuwanie strachu i niepokoju o życie i zdrowie własne oraz najbliższej rodziny,

poczucie winy i współodpowiedzialności za występowanie aktów przemocy,

ambiwalencja uczuć – odczuwanie zarówno miłości, jak i nienawiści  w stosunku do rodzica dopuszczającego się przemocy,

brak zaufania, co rzutuje na trudność w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi,

agresywność i jej stosowanie jako sposobu rozwiązywania konfliktów,

bierność w zachowaniu, uleganie wszelkim prośbom i nacikom otoczenia w celu przypodobania się i ukontentowania innych osób,

parenting – przejmowanie roli rodzica (np. w stosunku do młodszego rodzeństwa),

kłopoty w szkole i porzucanie obowiązku uczęszczania do placówek edukacyjnych powodowane są chęcią pozostawania w domu (iluzja kontroli przemocy rodzinnej),

smutek i podejmowanie prób samobójczych,

opóźniony rozwój ze względu na brak odpowiedniej opieki rodzicielskiej,

zaburzenia mowy jako konsekwencja bycia w permanentnym stresie,

odczuwanie dolegliwości somatycznych, tj. bóle głowy, żołądka, moczenie nocne itp.,

fizyczne urazy będące wynikiem bezpośredniego doświadczania przemocy.

Czy doznajesz przemocy w rodzinie?

Traktuje Cię w sposób, który Cię rani?

Nie pozwala Ci widywać się z przyjaciółmi/rodziną?

Niszczy Twoją własność?

Stale krytykuje Twoją osobę (poglądy, uczucia, pochodzenie, wykształcenie)?

Dusił, kopał, obezwładniał, wykręcał Ci ręce?

Obwinia Cię za swoje agresywne zachowanie, mówi Ci, że to Ty jesteś wszystkiemu winna/y?

Straszył Cię, że pobije Twoich przyjaciół/rodzinę, jeśli będą próbowali Ci pomóc?

Grozi, że zabierze Ci wszystko (dzieci, pieniądze, dom), jeśli nie będziesz mu posłuszna?

Czy w czasie trwania małżeństwa zerwałaś kontakty z przyjaciółmi, rodziną?

Czy czujesz się zagrożona/y w swoim domu?

Obrzuca Cię obelgami, wyzwiskami?

Popycha Cię, policzkuje, uderza, szarpie?

Mówi Ci, że wie, co jest słuszne dla Ciebie?

Mówi Ci, że jesteś głupia/głupi, że do niczego się nie nadajesz?

Groził Ci nożem, siekierą, bronią palną?

Zmuszał Cię do pożycia seksualnego?

Zabiera Ci pieniądze, każe Ci o nie prosić lub po prostu nie chce Ci ich dawać?

Przeprasza Cię, rozpieszcza prezentami po tym, jak Cię pobił?

Czy jesteś z partnerem, bo mówił, że Cię zabije, jeśli od niego odejdziesz?

Zmusza Cię do robienia rzeczy, które Cię poniżają?

Grozi, że Cię zabije lub zrani?

Ośmiesza lub obraża ludzi, których lubisz i cenisz?

Nie pozwala Ci rozmawiać z przyjaciółmi/rodziną?

Groził, że Cię zabije lub dotkliwie zrani?

Zmusza Cię do uprawiania praktyk seksualnych, które Ci się nie podobają?

Zachowuje się wobec dzieci w sposób budzący Twój sprzeciw?

Czy czujesz się nieswojo, gdy dochodzi do spotkania z Twoimi przyjaciółmi w obecności partnera?

Czy kiedykolwiek byłaś/byłeś tak pobita przez partnera/partnerkę, że wymagałaś/wymagałeś pomocy lekarskiej lub leczenia szpitalnego?

Jeśli choć na jedno pytanie odpowiedziałaś/odpowiedziałeś twierdząco, istnieje duże prawdopodobieństwo, że doznajesz przemocy w rodzinie. Zastanów się, czy czujesz się bezpieczna/bezpieczny w swoim domu. Spróbuj porozmawiać z kimś zaufanym, o tym co dzieje się w Twoim związku.

Pamiętajmy, że każde dziecko ma prawo do wychowywania się w domu wolnym od przemocy! Pamiętajmy, że dom rodzinny jest azylem bezpieczeństwa, które ma chronić nasze dzieci i nas przed doświadczaniem bólu i cierpienia!

Jeśli problem przemocy w rodzinie dotyczy Ciebie, Twoich znajomych lub osób Ci bliskich, teraz jest ten moment, by zwrócić się po pomoc do psychologa, psychoterapeuty, konsultanta ośrodka interwencji kryzysowej.

Chcesz się wyleczyć? Skontaktuj się z nami!

Teraz również terapia online!